because pindakaas

because pindakaas

Pindakaas. Want wie is er niet groot mee geworden? Ik denk best veel mensen aangezien een gemiddelde portie (15 g) al gauw 100 calorieën bevat en zo’n 8 gram vet. En ondanks dat dit voornamelijk ‘goede’ vetten zijn, blijft het vet. En blijven het 100 calorieën. En denk ik dat de gemiddelde portie van 15 g al gauw 25 g wordt. Of weeg jij je pindakaas voor je het op een rijstwafel smeert?

Toch wil ik een ode brengen aan pindakaas. Want ik hartje peanutbutter. Ik hartje vet, ik hartje afijn, pindakaas dus. 

Geschiedenis
De allereerste tekenen van pindakaas zijn gevonden bij de Azteken. Zij maalden geroosterde pinda’s – wat niet hetzelfde is als pindakaas – maar wel aantoont hoe lang het goedje bestaat. In 1884 patenteerde dr. Marcellus Gilmore Edson uit Canada de eerste pindapasta, het eindproduct van geroosterde pinda’s tussen twee verwarmde oppervlakken. Niet veel later kreeg dr. John Harvey Kellogg (ja die van de Kellogg’s CornFlakes) in 1895 patent op een proces voor het maken van pindakaas van rauwe pinda’s. Hij vond de substantie zeer geschikt als een gezonde eiwitrijke vervanging van vast voedsel voor zijn patiënten zonder tanden. Denk daar eens over na als je je tanden (!) weer zet in een broodje pindakaas. In 1903 kreeg dr. Ambrosius Straub van St. Louis uit Missouri een patent op een pindakaasmachine. Waarna in 1922 chemicus Joseph Rosefield een werkwijze uitvond voor het glad maken van pindakaas door de olie die ontstaat bij het vermalen van de pinda’s gedeeltelijk te mengen met gehydrogeneerde olie. In 1932 begon hij met ​​produceren van zijn eigen pindakaas onder de naam Skippy, die nu nog steeds verkocht wordt en je misschien wel kent. 

Voedingswaarde
Zo ver de geschiedenis van pindakaas. Best interessant he? Dan nu, de voedingswaarden. De slogan ‘wie is er niet groot mee geworden’ is niet zomaar een gezegde. Pindakaas bestaat voor maar liefst 55% uit vet, waardoor het veel calorieën bevat. Toch heeft pindakaas een gunstige werking op het cholesterolgehalte in het bloed. Het bevat namelijk met name onverzadigde vetzuren en maar weinig verzadigde vetzuren. Er zijn tegenwoordig ook veel ‘natuurlijke’ pindakaasjes op de markt, verwerkt met natuurlijke oliën (zoals palmolie) en niet met gehydrogeneerde oliën. Er bestaat namelijk een (onterechte) angst voor transvetten in pindakaas met gehydrogeneerde olie echter zijn deze hoeveelheden te verwaarlozen. Het woord ‘natuurlijk’ is trouwens ook vrij betekenisloos in deze zin, want please explain de exacte definitie van ‘natuurlijk’. Overigens is palmolie ook zeer hoog in verzadigde vetten én niet heel goed voor het milieu gezien hele regenwouden voor de productie hiervan het loodje leggen. Feit blijft dat pindakaas zo’n 100 calorieën per portie bevat en dat een gemiddelde portie 15 gram is en niet 30 gram. Ook pindakaas gesmeerd op drie glutenvrijelactoseloze biologische rijstwafels is nog steeds 300 plus calorieën.

Pindakaaspoeders
Gelukkig zijn er ook knappe koppen die pindakaaspoeders hebben bedacht. Je hebt ze hier vast al eens voorbij zien komen. Zo verkoopt de Body&Fit Shop de pindapoeders van PB2 en sinds kort ook van hun eigen merk. Een poeder wat je mengt met wat water en dan – tadaaa – ineens pindakaas is. Het bevat zo’n 85% minder calorieën en houdt wel enigszins dezelfde smaak. Uiteraard is dit niet hetzelfde als echte, smeuïge Calvé pindakaas inclusief Pieter van den Hoogenband in de reclame, maar als je daar door heen kunt kijken is het een ideale manier om je pindakaascravings te stillen.

Kaas?
Overigens heeft pindakaas niets met kaas te maken. Behalve dat kaas ook vet is. In het Engels heet pindakaas peanut butter, letterlijk vertaald pindaboter. Ook in veel andere talen is er sprake van een samenstelling van het woord voor ‘pinda’ en ‘boter’ of ‘crème’, zoals het Franse woord beurre de cacahuètes. Alleen in het Nederlands wordt het woord ‘kaas’ gebruikt. Toen peanut butter in 1948 in Nederland op de markt kwam, mocht dat niet onder de naam “pindaboter” gebeuren. De naam “boter” was namelijk speciaal vastgelegd voor échte roomboter; dit om verwarring met margarine te voorkomen. Het achtervoegsel “kaas” werd gekozen toen de butter werd vergeleken met leverkaas; ook broodbeleg waar geen kaas in zit. Dus.

Na het lezen nu heel veel zin in pindakaas? Go. Eet pindakaas. Maar smeer het niet overal in en bij en op. Voor je het weet word je er groot van.

PindapoederBF